Şirketlerin Hukuki Şekilleri

Almanya’daki işletmeler üç farklı hukuki şekilden biriyle kurulabilir; 

• Tek kişilik şahıs şirketi   
• Birden fazla ortaklı şahıs şirketi   
• Sermaye şirket

Kuracağınız bir şirketin hukuksal şekli konusunda vereceğiniz bu karar, sizin için kişisel, maddi, vergisel ve hukuksal bağlamda pek çok sonucu beraberinde getirmektedir. Bu negatif sonuçları en aza indirgemek için genel bir çözüm önermek ve „en uygun işletme şekil şudur“ diye bir tanımlama yapmak mümkün değil. Zira her hukuksal şeklin kendine göre avantajı ve dezavantajı var.

Öte yandan sizin şirketiniz için doğru olan bir hukuksal yapı, diğer bir şirket için yanlış olabilir. Veya bugün doğru olan bir durum, ileriki bir tarihte yeni bir düzenleme gerektirebilir. Yani kurulacak şirketin hukuki şekli konusunda duruma göre karar verip, gerekirse değişikliğe gitmek gerekiyor. 

Almanya Ticaret Hukuku, yabancılara, istedikleri her alanda ticari faaliyet yürütme hakkı verse de Alman Yabancılar Hukuku tarafından bazı sınırlandırmalar mevcuttur.

Sermaye Şirketleri
Kendi işini kuran girişimcilerin işletme tarzı olarak sermaye şirketlerini tercih etmesinin en önemli nedeni, sermaye şirketlerinin, kişinin şahsi mal varlığını sorumluluk alanı dışında tutmasıdır. Ortaklar, ticari faaliyetlerde, şirkete ortaklık yaptıkları sermayeleri oranında sorumluluk almaktadır. Yani sorumluluk sınırlanmaktadır.

Ortaklar veya kurucu üyeler sermayeyi temin etmekte olup, şirket yönetimine aktif olarak katılımları zorunlu değildir. Sermaye şirketlerine örnek olarak GmbH, UG (sınırlı sorumlu), Limited & Co.KG ve AG verilebilinir. Diğer sermaye şirketleri olarak, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirkete (Kommanditgesellschaft auf Aktien), kısa adıyla „KgaA“ tarzı şirketleri anmak gerekir.

Faklılık ve Benzerlikler
Şahıs şirketlerini sermaye şirketlerinde ayıran ortak özellik, oluşacak zararların şahsi mal varlığıyla ödenmesidir. Her halükarda şirketi açacak olan şahsın asgari bir sermaye ile başlaması gerekmemektedir. Tek kişilik şahıs şirketlerini, birden fazla ortaklı şahıs şirketlerinden ayıran ise, tek kişilik şirket sahibinin aynı zamanda şirketin yöneticisi olmasıdır.

Bu tür, tipik tüccar işletmelerinin aksine, GbR gibi birden fazla ortaklı şahıs şirketlerinde tek kişi, yalnız başına karar vermez. Ticari bir işlem için karar alınması gerekiyorsa, bütün ortakların onay vermesi gerekir. Hem şahıs şirketleri hem de birden fazla ortaklı şahıs şirketlerinde kişinin yıllık geliri 24.500 Euro altında kalırsa kurumlar vergisi ödemesi gerekmez. Her iki işletme türünde de asgari bir sermaye zorunluluğu yoktur. İşletme masrafı sermaye şirketlerine kıyasla oldukça düşüktür. Birden fazla ortaklı şahıs şirketlerine örnek olarak GbR, KG, OHG, PartG ve GmbH & Co. KG. verilebilir.

Hukuki Şekli Değiştirme
Bir işyeri açarken seçeceğiniz hukuki şirket şekli, sürekli aynı şekilde kalacak gibi bir diye bir kaide yoktur. Şirketin hukuki şekli bir tür giysiye benzemekte olup, gerektiğinde çıkarılıp değiştirilebilinir.

Ne Zaman Hukuki Şirket Şeklini Değistirmekte Fayda Vardır?
Örneğin tek kişilik bir şahıs işletmesi büyüyüp, yeni veya riskli alanlarda çalışmak istiyorsa, işletmenin hukuki formunu değiştirmekde fayda vardır. Böyle bir durumda kişisel sorumluluğu azaltan bir hukuki şirket şekli tercih edilebilir, (örnek Gmbh). 

GbR, OHG veya KG gibi çok ortaklı şahıs şirketlerinde ortaklardan birisi işletmeden ayrılıyorsa, eski hukuksal şekil devam ettirilemez. Uygun olan şekil, tek kişilik bir şahıs işletmesi olacaktır.

Tek kişilik bir şahıs işletmesine yeni bir ortak veya bir yatırımcı ortak olmak istiyorsa, firmanın, limited şirket veya komadit şirket haline dönüşmesi sözkonusu olabilir.

Uygulanması ve masraflar
Bir işletmede hukuki bir değişiklik yapmak en az 3 - 4 ay sürer. Bazen bu sürecin uzması da mümkündür. Genel olarak, bir kereye mahsus olmak üzere bir takım tescil ve danışmanlık masrafları oluşmaktadır. Tüm bu masraflar, şirketin büyüklüğüne ve ana sermayesine bağlı olarak değişmektedir.