Limited Şirket (GmbH)

Almanya’daki Türkler tarafından kurulan yaklaşık her 10 firmadan biri, Almanca kısaltmasıyla GmbH yani limited şirket statüsü taşıyor. Tüzel kişiliğe sahip bu işletmelerin toplumdaki itibarı yüksek olduğu için, Türkler girişimcilerin şahıs şirketlerinden sonra en çok tercih ettiği işletme statüsü olma özelliğine sahip.

Açılımı „Gesellschaft mit beschränkter Haftung“ yani Türkçesiyle sınırlı sorumluluğa sahip şirket olan GmbH şirketleri, genel olarak Türkiye’deki limited şirket (ltd.) ile aynı sınıfa tabii tutulsa da bir takım yanlarıyla farklılıklar gösteriyor. Burada bir karşılaştırma yapmadan Almanya’daki ltd.‘ler hakkında belli başlı noktaları derlemek istiyoruz. GmbH’l

• Ortakların malvarlığından bağımsız olarak kendisine ait sermayeye sahiptir.
• Türkiye’deki limited şirketin aksine tek kişi ile de kurulabilir. 
• Yabancı ülke vatandaşları tarafından özel bir izine gerek olmaksızın kurulabilir. Yabancılar  GmbH’lara ortak olmak için de özel bir izin almak zorunda değildir. 
• Tüzel kişi sıfatıyla davacı ve davalı ehliyetine sahiptir.

GmbH kuran bir girişimcinin şirketi, gerçek GmbH sattüsüne geçinceya kadar, yani ticaret siciline kaydedilip onay alıncaya kadar iki aşamadan geçer.

1. Vorgründungsgesellschaft (Şirket sözleşmesi öncesi ortaklık): Ortaklar, bağlayıcı niteliğe sahip bir şirket sözleşmesi yapıncaya kadar yaptıkları ticari işlemlerden -GmbH için olsun veya olmasın- şahıs olarak sorumludur.
2. Vorgesellschaft (Kuruluş halindeki şirket): Ortaklar arasında noterce düzenlenmiş bir limited şirket sözleşmesinin yapılmasından sonra,  şirketin ticaret siciline kaydı yapılıncaya ve onaylanıncaya kadarki döneme verilen addır. Bu süreçte şirketiniz, ticaret unvanında yer alması gereken “kuruluş aşamasında“ ekiyle ticari faaliyet gösterebilir. Şirket henüz sicile tescil ettirilmediğinden dolayı, bu aşamada işlem yapan kişiler bütün malvarlığı ile şahsen ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

Ortakların Sorumluluğu
GmbH, borçlarından tüm malvarlığı ile sorumludur. Ortakların sorumluluğu ise GmbH`nin isminden de anlaşıldığı gibi sınırlıdır. Kural olarak ortaklar, GmbH’nın borçlarından kişisel malvarlıklarıyla sorumlu tutulmazlar. Sermayenin kaybı durumunda da ortaklar sadece şirkete ödedikleri veya ödemeye mükellef oldukları sermaye payları oranında sorumlu tutulurlar.

Sermaye payının en az yarısı GmbH`nin kuruluşunda ödenmek zorundadır, iflas durumunda ortaklar eğer sermaye payının geri kalan kısmını ödememişlerse, ancak bu kısmından sorumlu tutulabilirler.

Şirket Sözleşmesi
Kommandit (Kommanditgesellschaft) ve Kollektif Şirketlerin (Offene Handelsgesellschaft) aksine GmbH`nin kuruluşu ancak yazılı bir sözleşme ile olur. Ayrıca şirket sözleşmesinin noterce düzenlenmiş olması gerekir.

Asgari Sermaye
Halk arasında mini GmbH veya 1-Euro GmbH olarak adlandırlan işletme şeklini gözardı edecek olursak, GmbH´nin kuruluş aşamasıdaki sermayesinin en az 25.000 Euro, her payın itibari değerinin ise en az 100 Euro olması gerekmektedir. GmbH’nın kuruluş sermayesi yükseldikçe, ticari ortakları ve banklar karşısındaki itibarı da artmaktadır. Şirketin ana sermayesinin zaman içinde arttılması mümkündür. 

Sermaye Payları (Mevduat)
Normal GmbH’larda sermaye payları mal olarak (ayni) veya nakdi olarak yatırılabilir. Nakit olarak yatırılması durumunda, ticaret siciline tescil zamanında, payların en az dörtte biri ve asgari ana sermayenin en az yarısı (12.500 Euro) ödenmiş olması gerekir. Ayni olarak yatırılması durumunda ise, sermaye payının tamamının bir kerede ödenmesi gerekmektedir. Ayni sermayenin değerinin tespiti Asliye Mahkemesi tarafından yapılır veya bir bilirkişi mahkeme tarafından bu tespitle ilgili görevlendirilir. Sonuç olarak, nakdi ödemenin daha kolay olduğu söylenebilir

Müdürler
Genel Kurul tarafından seçilen müdürler, şirketi dışarıya yönelik temsil etmekle görevlidir. Alman yasalarına göre yabancı ülke vatandaşlarının şirket müdürü olmasının önünde bir engel yoktur. Fakat  şirketin yönetimi ağırlıklı olarak Almanya’da gerçekleşecekse, bunun için kişinin bir ikametgah iznine (Aufenthaltserlaubnis) ihtiyacı vardır.

Noterce Belgeleme ve Ticaret Siciline Tescil
Şirket sözleşmesinin ve GmbH´nin ticaret siciline tescili için, yapılmış müracaatın noterce belgelenmesi gerekmektedir. Sözleşmenin hazırlanması ve şirketin tescili için notere müracaat durumunda bir avukatın yardımını talep etmeniz tavsiye edilir. GmbH´nin sicile tescili ile birlikte şirket hukuken kurulmuş olup şirket tüzel kişiliğe kavuşur.

Şirketin sicile tescil süreci, belgelerin noter tarafından görevli asliye mahkemesine gönderilmesinden sonra yaklaşık dört hafta sürer. Şirketin, ticaret siciline kaydedilmesinin yanı sıra, faaliyetinin belediye başkanlığı nezdinde (Bürgermeisteramt) kaydedilmesi gerekmektedir (Gewerbeanmeldung).

Kuruluş Masrafları

• Şirket sözleşmesinin belgelenmesi: 168 Euro (§ 36 Abs. 2 KostO)
• Müdürün atanması sözleşmesinin belgelenmesi: 168 Euro (§ 47 KostO)
• Sicile kayıt başvurusunun taslağının yapılması ve tasdiki: 42 Euro (§§ 145 Abs. 1, 38 Abs. 2 Nr. 7 KostO)
• Diğer masraflar
• Yüzde 19 KDV (§ 151a KostO) 
• Sicil kayıt ücreti: 100 Euro
• Sicile kaydın ilanı: 100 Euro

Kaynak: Avukat Dr. Ali Yarayan